Albisteak

Proyectaremos en la sede de la Asociación de Desarrollo Rural de Lea – Artibai, un documental sobre el proyecto europeo SINCERE que ha desarrollado su caso de estudio en el municipio Berriatua de esta comarca.

El proyecto, liderado por la Diputación Foral de Bizkaia, ha abordado durante los últimos cuatro años la compensación a los gestores forestales de Bizkaia por la provisión de madera, agua y paisaje. Ahora, durante 51 minutos, tanto en castellano como en euskera (con subtítulos traducidos al castellano) este documental, producido por Basoa Fundazioa, explica el desarrollo de este proyecto en la comarca.

  • 4 de octubre
  • 12:00 h.
  • Auditorio de Lea-Artibai Berrikuntza Gunea en Markina – Xemein (2º piso)

Entrada libre y gratuita.

¡Venid, no os arrepentiréis!

Ver cartel

Aurtengo urtean zehar, eta Nafarroako Rural kutxaren babesarekin, hostozabalak eta beresiak (berez ernetako zuhaitzez osatutako basoak) kudeatzeari buruzko hainbat hitzaldi eta jardunaldi burutu ditugu. Hiru lurraldeetako eskualde desberdinetan gauzatu ditugun baso kudeaketara zuzendutako heziketa ekimenak izan dira guztiak, tokiko erakundeen ekimenez abiatutakoak:

  • Gipuzkoa: Olaberriako udala.
  • Bizkaia: Garaiko udala eta Urkiola Landa Garapenerako Elkartea.
  • Araba: Luiaondoko Administrazio Batzarra eta Zabaia Landa Grapenerako Elkartea.

Eskualde bakoitzean burututako jardunaldiak bi ataletan garatu ditugu:

  • Lehen atala: eskualde bakoitzean hostozabal eta beresien egoera eta bilakaera aztertuz eta berauetan zuhaitzak nola garatzen diren azalduaz, oinarri teoriko batzuk azaldu dira. Kudeaketaren beharrean eta baldintzetan sakondu da, horretarako dauden premia eta aukeretan.
  • Bigarren atala: praktikara, basoko lanetara zuzendu da. Hostozabal basoetan eta beresietan egin beharreko lanak zeintzuk diren aztertu, zein sasoitan egin beharrekoak diren ikusi, horretarako erabil litezkeen tresnak aurkeztu eta hauek nola erabili erakutsi da.

Eskualdez-eskualdekako heziketa jardunaldi hauetaz gain, eta Nafarroako Rural Kutxaren babesaz baita, nekazaritza heziketara zuzendutako hiru euskal irakaskuntza zentroetako irakasleekin ere burutu dugu hostozabalen inauzketari buruzko saio hamankomun bat. Gipuzkoako Fraisoro Nekazal Eskola, Bizkaiko Derio Nekazal Eskola eta Arabako Murgiako 2. Hezkuntzako Institutuko hainbat irakasle eta Basoa Fundazioko ordezkariak, Euskal Mendi Federazioak eta Aramaioko udalak Besaide mendian dituzten basoetan batu ginen, hostozabaletan inauzketak nola, noiz eta zerekin egin aztertzeko.

Azaldutako jardunaldi guzti hauetan, interes handiarekin gerturatu da jendea. Hostozabal eta beresien kudeaketak jakinmina sorrarazten du gure gizartean eta horri buruzko heziketak badu eskaria. Horregaitik, hurrengo urterako ere, bagabiltza Nafarroako Rural Kutxarekin akordio berri bat adostu eta era honetako heziketa ekimen gehiago eskaintzeko lanean.

USSErekin batera eta UPV/EHUren uda ikastaroen barne, 2022ko uztailaren 11 eta 12an, konifero landaketei buruzko ikastaroa burutu berri dugu. Ikastaro honek, sekulako arrera ona izan du. Ikerketa, lan esparru eta gizarteko arlo desberdinetan erakargarritasun handia piztuaz, era guztietako ordezkari ugari gerturatu zaizkigu.

Lehen egunean alor generikoagoak landu ditugu. Koniferoei buruzko azterketa zabala bai, baina orokorragoa. Honela, lehen eguneko jarduna, konifero zuhaitzen garapen biologikoa aztertuaz hasi genuen, berauen egur ekoizpena bereziki. Gero, era honetako basoak zenbatean eta nun ditugun landatuak ikusi dugu. Konifero espezie bakoitzaren nundik norako horretan, radiata pinuaren beherako bilakaaera ikusiaz. Lehen egun honetako hirugarren jarduna, konifero egur merkatua nola aukitzen den eta izan dezakeen bilakaera aztertuaz burutu dugu. Amaitzeko, hizlariak mahai inguru batean batu ditugu gai horietan oraindik gehiago sakontzeko.

Bigarren egunean espezie konkretu batzuen basogintza eta egur erabilpena izan da hizpide: Criptomeria, Sekuoia, Zedroa eta Itsas pinua. Izan ere, hauek dira egun euskal isuri atlantiarrean gehien landatzen gabiltzan konifero espezieak. Bakoitzetik, sakon eta luze, berauen berri eman digun aditu bana etorri da. Badirudi, lau espezieak euskal isurialde kantauriarrean egoki garatzeko aukera izan dezaketela eta egur merkatura balio handiko ekoizpena eskaintzeko potentziala ere badakartela. Irtenbide on izan dakizkigu.

Bai bertatik bertara hitzaldiak jarraitzera etorrita naiz on line jarraitzen zebiltzan partaideen ekarpena oso aktiboa izan da. Hala, ageriko gelditu da landutako gai hauek pizten duten interesa eta gizarteak alor honetan lan egin dadin duen premia.  

Nafarroako Rural Kutxaren babesarekin eta Olaberriako udalak antolaturik, hostozabal zuhaitzez osatutako basoen kudeaketari buruzko hitzaldian parte hartu genuen pasadan ostiralean.

Ugaritzen ari dira era honetako basoak Goierriko eskualdean eta gero eta gehiagok hausnartzen dute berauen ezarpena. Baina gehienetan, berauen kudeaketaren oinarriak ez dira ezagutzen. Oinarri horiek azaldu ziren publiko zabal eta anitzari eskainita.

Gipuzkoako Baso Elkartearen eskutik, eskualdean baso mota hauek egun duten banaketa eta azken urteetan izan duten bilakaera aztertu ziren lehenik. Gero, mota honetako basoen ezaugarri garrantzitsuenak aztertu eta horien araberako basogintza oinarri batzuk azaldu ziren Basoa Fundazioaren eskutik. Azkenerako, Gipuzkoako Foru Aldundiak era honetako basogintzak aurrera eramateko eskaintzen dituen diru-laguntzak eta Gipuzkoako Baso Elkarteak eskaintzen dituen jabeentzako laguntzak azaldu ziren.

Behin era honetako basoen kudeaketari buruzko ardatz nagusiak ikusita, jardunaldi praktiko bat eskaintzea proposatu zen. Basogintza mota hau noiz, nola eta zerekin ezarri, basoan bertan azalduko duena. Ekainean izango da, Olaberria bertako lur jabetza batean.

2016 urtean Basoa Fundazioa eta Euskotrenek lankidetza akordio bat sinatu zuten “Zuri esker, jasangarria da Euskotren” ekimenaren baitan, materialeen birziklapena eta zuhaitzen landaketa sustatu aldera. Akordio honen ondorioz, orain, 250 astigar landatu ahal izan dira Besaideko mendian.

Euskotrenek bere egunerokotasunean zerabilzkien bildukin, jomugako adierazgailu eta baztertutako pieza desberdinei bigarren bizi bat eman zien idazteko materialaren edukiak batu ahal izateko edukiontziak Bihurtuz elkartearen bitartez egin eta kudeatzen zituen tren, tranbia, metro eta autobús geltokietan jarriaz.

Era honetara, 2020ko abendu bukaerararte idazteko materiala batzen jardun ondoren, jasotako materiale plastiko guztia (75.000 ale baino gehiago) TerraCycle plastiko birziklapen enpresara eraman eta erabilpen berri baterantz bideratu ahal izan da.

Honi esker, ia 1.000 euroko diru-iturria jaso ahal izan du Basoa Fundazioak Euskal Mendizale Federazioaren jabetzan dagoen Besaide mendi tontorreko lur-sailean zuhaitz landaketa berri bat egiteko.

2003 urtean haritzekin landatuta zen hektarea inguruko lur-sail batean, hutsik gelditutako guneak zuhaitz berriekin landatu dira. Lur-saila guztiz basotu eta aniztasuna ugaritzen lagunduko diotelakoan, nolabaiteko gerizpean hasteko gutxieneko ahalmena duten astigar zuriak (Acer pseudoplatanus) erabili dira.

Landaketa lanak burutzeko (zuhaitzak landatu eta berauentzako babesgarriak jarri) Peñascal Kooperatibako harotzeriako ikasleen lankidetza jaso dugu.

Murgia Bigarren Hezkuntza Institutuko Basoa eta Natura-Ingurunea goi-maila moduluko ikasleekin landa-bisita bat burutu dugu beresiak esagutzeko.

Azken urteotako baso-inbentarioetan zabalduaz dihoan Baso Misto Atlantiarra bezala ere deitutako baso osaketa mota honen berezitasun, arazo eta kudeaketa aukerak bertatik-bertara aztertu ditugu.

Garapen fase eta era desberdinetara kudeatutako guneak bisitatuaz, irakasle eta ikasle, baso mota honen basogintzari buruzko gogoeta jardun aberasgarri batean murgildu ahal izan dira.