Albisteak

Euskal Herriko unibertsitateak antolatzen dituen uda ikastaroen barne eta Basoa Fundazioaren gidaritzapean, eukaliptu landaketak aztertu dituen jardunaldia burutu da. Uztailak 12 eta 13 egunetan zehar eta aurrez-aurrekoa Donostiako Miramar jauregi erakargarrian kokaturik, nahiz eta online bidez ere jarraitzerik izan den, jakinmin eta erakargaritasun handia sortu duen ekitaldia izan da.

Irakurri gehiago

Erabilera, aprobetxamendua eta ingurunean naiz gizartean eraginak

Euskal Autonomia Erkidegoa, bere lursoru azaleraren ia %60 baso delarik eta beronen kudeaketan milaka urteko historiarekin, ziurgabetasun handiko une bat bizitzen ari da. Basoek eskainitako produktu eta zerbitzuak ingurumen eta klima krisien aurrean irtenbide garrantzitsu gisa ikusten badira ere, gizartea baso kudeaketatik urrundu egin da eta zalantzan jartzen du.

Egoera honetan, euskal isurialde kantauriarreko zati handi batean gehien hazi den baso kudeaketetako bat, eukalipto landaketena da. Baina, aldi berean, kudeaketa polemikoena da eta kritikatuena izaten ari da. Gure lurraldean aukera hori eragozten saiatzen ari dira zenbait presio-talde, eta ikerketa-taldeek datuak eman eta interpretazioak zabaltzen dituzte, baina beren esparru edo lan-eremu hertsitik bakarrik.

Basoa Fundazioa, basoen eta haien kudeaketaren garrantzia gizartean zabaltzen duen erakundea, ezin da eztabaida sozial horretatik kanpo geratu, hain zuzen ere bere lan esparruan dagoen bezala egonda. Hala, baso-jarduera horren azterketa osoa eta sakona egin nahi dugu, baina ikuspegi hori hainbat eremutatik landuz, eta horietan guztietan oinarri zientifiko zorrotzarekin. Batetik, EAEko baso kudeatzaile gero eta gehiagok zergatik aukeratzen duten kudeaketa mota hori aztertuko dugu, eta, bestetik, egungo gizarteak era berean zergatik kritikatu eta eragotzi nahi duen.

Data: uztailak 12 eta 13

Tokia: Donostia (on line baita)

Helburuak:

  • Euskal baso kudeaketarako eukalipto landaketak intereseko izan daitezen, zergaiti desberdinak sakon aztertu.
  • Euskal gizarteak eukalipto landaketak zalantzan jarri eta kritikatzeko dituen arrazoi desberdinen zergaitia sakon aztertu.
  • Lehenik, oinarri zientifiko zorrotzarekin, azterketa zabal eta askotarikoa sortu, eta, ondoren, horri buruzko eztabaida eta hausnarketa bultzatu.

Nori zuzendua:

  • Unibertsitateko ikasleak
  • Unibertsitarioak ez diren ikasleak
  • Irakasleak
  • Profesionalak
  • Publiko orokorra
  • Baso jabe eta ingurugiro babes taldeak

Uda Ikastaroa, elkarren errezkadako bi goizetan burutuko da. Lehenengoan, eukalipto landaketek euskal baso kudeaketan sortzen duten interesari buruzko alderdiak jorratuko dira lau ponentziaren bidez. Bigarrenean, beste lau ponentziaren bidez, gizarteak auzitan jartzeko eta kritikatzeko dituen arrazoiak. Jardunaldi bakoitza, aldez aurretik hizlariek landutako gaiei eta ikasleek aurkez liitzazketen zalantza eta iradokizunekin eztabaida bat burutuez amaituko da.

Izena eman edo informazio gehiagorako: https://www.uik.eus/eu/analisis-profundo-y-completo-de-las-plantaciones-de-eucalipto

Mondragon Unibertsitateak, lehen urteko ikasleei eta ikasturtean zehar burutzeko, gizartean eragin positiboa sortuko duen ekintza bat egin dezatela proposatzen die. Horren ondorioz, Bidasoako kampuseko Enpresen Administrazio eta Zuzendaritza (MYGADE – Dual) graduko hiru ikasle hauek (Ander, Juan eta Pablo) gure fundazioarekin harremanetan jarri ziren, gurekin lankidetzan aritu eta ingurumenarekin eta gizartearekin zerikusia zuen ekintzaren batean laguntzeko.

Horrela bisitatu dugu Besaide ingurua, Basoa Fundazioaren sorrera-proiektuaren kokalekua. Besaide gailur ospetsua da, EAEko hiru lurralde historikoen mugak elkar-topatzen dituena. Euskal Herriko Mendi Federazioarenak diren lur hauetan, 2004. urtean, jabe zen erakunde horrekin egindako hitzarmenari esker, Basoa Fundazioak hainbat landaketa egin zituen zuhaitz espezie desberdinekin. Orain, sorta hauek berriro aztertu ditugu, landa-datu batzuk bildu eta haien egungo egoera aztertu, etorkizunean egin daitezkeen hobekuntza-jarduerak aurrikusteko.

Basoa Fundazioko lehendakariordeak (Aitor Onaindia) Radio Euskadiko “Ganbara” irratsaioan egindako solasaldi luze batean parte hartu du.

Loreto Larumbe aurkezlearen zuzendaritzapean eta Iñigo Minguez (Euskadiko Basogintza Elkarteen Konfederazioa) Aitor Larrañaga (EHU/UPV) Begoña Rodriguez (Barakaldo Natura) eta Rafa Pérez (Mutriku Natur Taldea) lagun zituela, eukaliptoen alderdi desberdinetan sakondu dira.

Ez dute bakarrik espezie hau hain eskatua naiz hain kritikatua egiten duten horretan ikertu soilik, horrez gain, espezie hori inguratzen duen egungo gizarte-krispazioa gainditzeko aukerak ere zirriborratu dituzte.

Entzungai duzue: https://www.eitb.eus/es/radio/radio-euskadi/programas/ganbara/audios/detalle/7966379/audio-los-dilemas-eucalipto/

Basoa Fundazioak, bertako espezieekin eratutako basoak kudeatzen eta antolatzen duen esperientzia zabalari esker, Europa Hegoaldeko Basogintza Batasunak (USSE), Euskadiko baso-jabeen hiru elkarteek (BBE, GBE eta ABE) eta Euskal Herriko Unibertsitateko (EHU/UPV) Biofintze-prozesuen taldeak (BioRE) osatutako lankidetza-taldearen aholkulari gisa aritu da. Eusko Jaurlaritzaren 1305/2013 (EB) Erregelamenduko 35. artikuluan aurreikusitako laguntzekin finantzatutako proiektua izan da.

Proiektu honetan, egurra usteltzearen kontrako produktu antifungikoak ekoizteko, hura osatzen duten elementu kimikoak erabil daitezkeen aztertzen da.

Egurra, bere erabilgarritasun, iraunkortasun eta indar/pisu erlazioaren ondorioz, gaur egun eta etorkizunean erabiltzeko aukera handia duen materiala da. Hala ere, ingurumen-baldintzen arabera onddoen agerraldiak izan eta bere erresistentzia, iraunkortasuna eta kolorea kaltetuak izan daitezke.

Gaur egun, onddorik ager ez dadin egurra babesteko, konposatu sintetikoak erabiltzen dira. Hala ere, azken urteotan egurraren onddoak kentzeko konposatu naturalak erabiltzeak arreta handiagoa jarri du toxikotasun txikia duelako. Alde horretatik, gutxien erabiltzen den egurraren konposatuen eraldaketa kimikoa erauzketena da. Jakina da horietako askok zuhaitzaren defentsa aktiboari erantzuten diotela patogenoen balizko kalteetatik, hala nola usteldurako onddoetatik. Horregatik, erauzketa horietako batzuk antifungiko indartsuak dira, ustelketen aurrean egurra babesteko erabil daitezkeenak.

Proiektu hau baso misto atlantikoa deiturikora zuzentzen da. Euskal basoaren bata bestearen ondorengo inbentario nazionalek, baso mota honen goranzko joera erakusten dute azken urteotan. Baso mota hau sortzeko arrazoia aurreko kudeaketa bertan behera uztea denez, bere bilakaerak defizit horri eusten dio: ez du inolako kudeaketarik. Kudeaketa uzteak, eta, beraz, baso horietatik egurra lortzearenak, galera ekonomikoak eragiten ditu zuraren merkatuetan (lurraldearen ekarpena gutxitzen du tokiko energia- eta material-horniduraren eskarietara), ingurumen-galerak (basoko sute handiagoak sortzeko eta gehiago zabaltzeko arriskua areagotzen du, akuiferoei eta ibaiei ematen zaien ur-kopurua murrizten du, masen osasun- eta egitura-egonkortasuna arriskuan jartzen du) eta gizarte-eremuan baso-kudeaketaren kultura galtzea, baso horietarako irisgarritasuna murriztea, etab.). Hau da, kudeaketa uzteak eragin negatiboa du ingurumenaren, gizartearen eta ekonomiaren iraunkortasunean, eta gizarteak tradizioz izan dituen zerbitzu ekosistemikoak pobretzen ditu.

Hala ere, utzikeriagatik esku hartzen ez duen egoera horrek ez du zertan horrela izan (ez jarraitu). Masa mota hori enbor lodi, zuzen eta araporik gabeak lortzeko kudea daiteke. Mota horretako zuhaitzen egurra kalitate handikoa da upelgintzaren, arotzen eta ebanisteriaren merkaturako (preziorik handienekoak), eta eraikuntza naiz enbalaje merkatuak hornitzeko aukera ere ematen du. Hala, egurraren merkaturako egokia den materiala mantentzeaz gain, ekosistema-zerbitzu horiek mantendu (eta are hobetu) litezke.

Hala ere, ekoizpen-puntu horretara irits daitezkeen espezie guztiak ez dira iristen eskaera optimora merkatuan. Haritzak merkatu finkatuak baditu ere, gainerako espezie guztiek prezioa asko jaitsi dute. Era berean, aipatutako produktu mota horiek lortzeko tarteko kudeaketak egin behar direnez, neurri txiki eta ertaineko egur-aprobetxamenduak sortzen dira, eta horiek ez dute merkatuan irteera egokirik lortzen.

Baso misto atlantiarraren kudeaketa bultzatzeko, irtenbide berritzaileak bilatu behar dira haren ekoizpen zikloko tarteko baso lanetako materialetarako. Irtenbide berritzaile horiek lehiakortasuna eman behar dute aipatu basoetako hostozabalen kalitateko egurra ekoizteko.

Basoa Fundazioak SINCERE proiektua Berriatuako eremu pilotuan garatzeko eratutako lantaldean parte hartzen du.

Basoek eskaintzen dituzten zerbitzu ekosistemikoak bermatzen eta baloratzen dituzten politika berritzaileak bultzatu nahi dituen Europako proiektu bat da SINCERE. Horizonte 2020 finantziazio-ildoaren barruan dago, eta EB osoan (baita Errusia eta Perun ere) sakabanatuta dituen 11 azterketa-kasuen artean, Bizkaiko Foru Aldundia buru duena dago.

Lan-talde hori eremu pilotuan (Bizkaiko Berriatua udalerriko eta ia guztiz baso diren bi azpiarro, nundik horniketa-urak jasotzen diren eta nun tokiko biztanleek bisitaldi asko egiten dituzten) zuraren ekoizpena, basoa-ura erlazioa eta paisaiari buruzko pertzepzioa eta gogoetak aztertu ahal izateko sortu da. Ikerketa-kasuaren sustatzaileak (Bizkaiko Foru Aldundia), Euskal Herriko Unibertsitate Publikoko (EHU/UPV) eta Valentziako Unibertsitate Politeknikoko (UPV) ikertzaileek, Berriatuko Goikolau Kultur Elkarteko kideek, Asociación de Selvicultores del Sur de Europa (USSE), Bizkaiko Basogintza elkarteko eta Basoa Fundazioko ordezkari teknikoek osatzen dute.

Proiektuaren egutegian ezarritako zeregin eta hitzorduen barruan, 4. (eta azken) MAG meeting egin da (ezarpena egingo den eremuan dauden eskualdeko interes-talde guztien arteko bilerak). Bertan, lehen emaitzak aurkeztu eta lehen interpretazioak eztabaidatu dira.

Suscribete a nuestro boletín
Termino eta baldintzak onartzen dut