Albisteak

Mondragon Unibertsitateak, lehen urteko ikasleei eta ikasturtean zehar burutzeko, gizartean eragin positiboa sortuko duen ekintza bat egin dezatela proposatzen die. Horren ondorioz, Bidasoako kampuseko Enpresen Administrazio eta Zuzendaritza (MYGADE – Dual) graduko hiru ikasle hauek (Ander, Juan eta Pablo) gure fundazioarekin harremanetan jarri ziren, gurekin lankidetzan aritu eta ingurumenarekin eta gizartearekin zerikusia zuen ekintzaren batean laguntzeko.

Horrela bisitatu dugu Besaide ingurua, Basoa Fundazioaren sorrera-proiektuaren kokalekua. Besaide gailur ospetsua da, EAEko hiru lurralde historikoen mugak elkar-topatzen dituena. Euskal Herriko Mendi Federazioarenak diren lur hauetan, 2004. urtean, jabe zen erakunde horrekin egindako hitzarmenari esker, Basoa Fundazioak hainbat landaketa egin zituen zuhaitz espezie desberdinekin. Orain, sorta hauek berriro aztertu ditugu, landa-datu batzuk bildu eta haien egungo egoera aztertu, etorkizunean egin daitezkeen hobekuntza-jarduerak aurrikusteko.

Basoa Fundazioko lehendakariordeak (Aitor Onaindia) Radio Euskadiko “Ganbara” irratsaioan egindako solasaldi luze batean parte hartu du.

Loreto Larumbe aurkezlearen zuzendaritzapean eta Iñigo Minguez (Euskadiko Basogintza Elkarteen Konfederazioa) Aitor Larrañaga (EHU/UPV) Begoña Rodriguez (Barakaldo Natura) eta Rafa Pérez (Mutriku Natur Taldea) lagun zituela, eukaliptoen alderdi desberdinetan sakondu dira.

Ez dute bakarrik espezie hau hain eskatua naiz hain kritikatua egiten duten horretan ikertu soilik, horrez gain, espezie hori inguratzen duen egungo gizarte-krispazioa gainditzeko aukerak ere zirriborratu dituzte.

Entzungai duzue: https://www.eitb.eus/es/radio/radio-euskadi/programas/ganbara/audios/detalle/7966379/audio-los-dilemas-eucalipto/

Basoa Fundazioak, bertako espezieekin eratutako basoak kudeatzen eta antolatzen duen esperientzia zabalari esker, Europa Hegoaldeko Basogintza Batasunak (USSE), Euskadiko baso-jabeen hiru elkarteek (BBE, GBE eta ABE) eta Euskal Herriko Unibertsitateko (EHU/UPV) Biofintze-prozesuen taldeak (BioRE) osatutako lankidetza-taldearen aholkulari gisa aritu da. Eusko Jaurlaritzaren 1305/2013 (EB) Erregelamenduko 35. artikuluan aurreikusitako laguntzekin finantzatutako proiektua izan da.

Proiektu honetan, egurra usteltzearen kontrako produktu antifungikoak ekoizteko, hura osatzen duten elementu kimikoak erabil daitezkeen aztertzen da.

Egurra, bere erabilgarritasun, iraunkortasun eta indar/pisu erlazioaren ondorioz, gaur egun eta etorkizunean erabiltzeko aukera handia duen materiala da. Hala ere, ingurumen-baldintzen arabera onddoen agerraldiak izan eta bere erresistentzia, iraunkortasuna eta kolorea kaltetuak izan daitezke.

Gaur egun, onddorik ager ez dadin egurra babesteko, konposatu sintetikoak erabiltzen dira. Hala ere, azken urteotan egurraren onddoak kentzeko konposatu naturalak erabiltzeak arreta handiagoa jarri du toxikotasun txikia duelako. Alde horretatik, gutxien erabiltzen den egurraren konposatuen eraldaketa kimikoa erauzketena da. Jakina da horietako askok zuhaitzaren defentsa aktiboari erantzuten diotela patogenoen balizko kalteetatik, hala nola usteldurako onddoetatik. Horregatik, erauzketa horietako batzuk antifungiko indartsuak dira, ustelketen aurrean egurra babesteko erabil daitezkeenak.

Proiektu hau baso misto atlantikoa deiturikora zuzentzen da. Euskal basoaren bata bestearen ondorengo inbentario nazionalek, baso mota honen goranzko joera erakusten dute azken urteotan. Baso mota hau sortzeko arrazoia aurreko kudeaketa bertan behera uztea denez, bere bilakaerak defizit horri eusten dio: ez du inolako kudeaketarik. Kudeaketa uzteak, eta, beraz, baso horietatik egurra lortzearenak, galera ekonomikoak eragiten ditu zuraren merkatuetan (lurraldearen ekarpena gutxitzen du tokiko energia- eta material-horniduraren eskarietara), ingurumen-galerak (basoko sute handiagoak sortzeko eta gehiago zabaltzeko arriskua areagotzen du, akuiferoei eta ibaiei ematen zaien ur-kopurua murrizten du, masen osasun- eta egitura-egonkortasuna arriskuan jartzen du) eta gizarte-eremuan baso-kudeaketaren kultura galtzea, baso horietarako irisgarritasuna murriztea, etab.). Hau da, kudeaketa uzteak eragin negatiboa du ingurumenaren, gizartearen eta ekonomiaren iraunkortasunean, eta gizarteak tradizioz izan dituen zerbitzu ekosistemikoak pobretzen ditu.

Hala ere, utzikeriagatik esku hartzen ez duen egoera horrek ez du zertan horrela izan (ez jarraitu). Masa mota hori enbor lodi, zuzen eta araporik gabeak lortzeko kudea daiteke. Mota horretako zuhaitzen egurra kalitate handikoa da upelgintzaren, arotzen eta ebanisteriaren merkaturako (preziorik handienekoak), eta eraikuntza naiz enbalaje merkatuak hornitzeko aukera ere ematen du. Hala, egurraren merkaturako egokia den materiala mantentzeaz gain, ekosistema-zerbitzu horiek mantendu (eta are hobetu) litezke.

Hala ere, ekoizpen-puntu horretara irits daitezkeen espezie guztiak ez dira iristen eskaera optimora merkatuan. Haritzak merkatu finkatuak baditu ere, gainerako espezie guztiek prezioa asko jaitsi dute. Era berean, aipatutako produktu mota horiek lortzeko tarteko kudeaketak egin behar direnez, neurri txiki eta ertaineko egur-aprobetxamenduak sortzen dira, eta horiek ez dute merkatuan irteera egokirik lortzen.

Baso misto atlantiarraren kudeaketa bultzatzeko, irtenbide berritzaileak bilatu behar dira haren ekoizpen zikloko tarteko baso lanetako materialetarako. Irtenbide berritzaile horiek lehiakortasuna eman behar dute aipatu basoetako hostozabalen kalitateko egurra ekoizteko.

Basoa Fundazioak SINCERE proiektua Berriatuako eremu pilotuan garatzeko eratutako lantaldean parte hartzen du.

Basoek eskaintzen dituzten zerbitzu ekosistemikoak bermatzen eta baloratzen dituzten politika berritzaileak bultzatu nahi dituen Europako proiektu bat da SINCERE. Horizonte 2020 finantziazio-ildoaren barruan dago, eta EB osoan (baita Errusia eta Perun ere) sakabanatuta dituen 11 azterketa-kasuen artean, Bizkaiko Foru Aldundia buru duena dago.

Lan-talde hori eremu pilotuan (Bizkaiko Berriatua udalerriko eta ia guztiz baso diren bi azpiarro, nundik horniketa-urak jasotzen diren eta nun tokiko biztanleek bisitaldi asko egiten dituzten) zuraren ekoizpena, basoa-ura erlazioa eta paisaiari buruzko pertzepzioa eta gogoetak aztertu ahal izateko sortu da. Ikerketa-kasuaren sustatzaileak (Bizkaiko Foru Aldundia), Euskal Herriko Unibertsitate Publikoko (EHU/UPV) eta Valentziako Unibertsitate Politeknikoko (UPV) ikertzaileek, Berriatuko Goikolau Kultur Elkarteko kideek, Asociación de Selvicultores del Sur de Europa (USSE), Bizkaiko Basogintza elkarteko eta Basoa Fundazioko ordezkari teknikoek osatzen dute.

Proiektuaren egutegian ezarritako zeregin eta hitzorduen barruan, 4. (eta azken) MAG meeting egin da (ezarpena egingo den eremuan dauden eskualdeko interes-talde guztien arteko bilerak). Bertan, lehen emaitzak aurkeztu eta lehen interpretazioak eztabaidatu dira.

Baserria Km0 kooperatibak eta Basoa fundazioak elkar hartu dute ‘Arbol bat babestu’ proiektu solidarioa abian jartzeko, zeinaren bidez zuhaitzak landatuko baitira

Bi eragileek baso sartze proiektu bat garatuko dute eta, horren bidez, 3,4 hektarea basotuko baitituzte Valderejoko Parke Naturalean, espezie autoktonoak erabiliz

Gasteiz, 2018ko urriaren 23a.Baserria km0 kooperatibak, zeinak 300 baserritar baino gehiago biltzen baititu, hitzarmena izenpetu du gaur BASOA fundazioarekin, zuhaitzak landatzeko proiektu solidario bat abian jartzeko.Ekintza horren bidez, harri koskortxo bat ekarri nahi da klima aldaketaren aurkako borrokara, eta atmosferako CO2 isuri maila beheratzen lagundu.

“Zuhaitzek onura ugari dakarzkigute: atmosferako CO2 gasa xurgatzen dute, zeina baita klima aldaketaren erantzule diren berotegi efektuko gasetako bat; eta zur forman finkatzen dute, zeina lehengai naturala, berriztagarria eta erabilera eta onura ugarikoa baita.Bioekonomiaren eta ekonomia zirkularraren oinarri den materiala.Zuhaitzek, gainera, oxigenoa askatzen dute atmosferara, eta funtsezko zeregina dute higadura kontrolatzean eta uren erregimen hidrologikoa arautzean.Gure paisaiak, gure airea eta gure errekak eta ibaiak ezagutzen ditugun bezalakoak dira basoei eta haiek lantzeari eta kudeatzeari esker”, azaldu du Patxi Aldasorok, Baserria Km0 kooperatibako zuzendariordeak.

Proiektuaren helburu nagusia landare estalkia lehengoratzea da eta, horretarako, zuhaitz espezie autoktonoak jarriko dira, ahalbidetu dezaten ekosistema baldintza onak izango dituen basoa garatzeko baso dinamika ezartzea.Lehenengo landaketa horretarako, Baserria km0-k eta BASOA fundazioak akordio bat egin dute Valderejoko Administrazio Batzarrarekin, baso sartze proiektu bat gauzatzeko, eta, horri esker, espezie autoktonoak sartuko dira 3,4 hektareako eremu batean Lalastran, Gaubeako udalerrian, Valderejoko Parke Naturalaren barruan.

Egokitze eta baso sartze lanak 2019ko martxo inguruan egingo dira, klimatologia baldintzen arabera.“Behin betiko landaketa eguna eta aurreikusitako eguraldi aldaketen ondoriozko aldaketak Facebook-en eta Baserriakm0.com webgunearen bitartez jakinaraziko dira”, adierazi dute.

Eremu horretan harkaitz irtengune ugari dago, eta lurzorua sakonera txikikoa eta eskasa da (horrek asko mugatzen du proiektuaren diseinatze lana).Litologia kareharrizkoa da eta, beraz, lurzoruak oinarrizko pH-a dauka eta kareharri aktiboa egon daiteke (horra hor kontuan hartu beharreko beste alderdi mugatzaile bat).Duela 30 urte inguru, jardun eremu horretan basoa sartu zen, baina hainbat arrazoi dela eta, landatutakoa ez zen sustraitu. Gaur egun, landa lur hartan arte bakanen bat baino ez dago, zuhaixka espezieko landare txikiren batekin batera.

Kontuan izanik oso sakonera txikiko lurzorua dela, espezie aitzindari eta jan-urriak erabiliko dira, ingurune pobre eta irekietan hazteko gai direnak, eta horiek baso primarioa eratuko dute, zeina gai izango baita lurzorua aberatsago egiteko, higadura gerarazteko eta animalia espezieentzako txoko izateko.

Besteak beste, espezie hauek: abaritza (Quercus coccifera), hego ipurua (Juniperus oxycedrus), ipar ipurua (Juniperus communis) eta Larizio pinua (Pinus nigra subsp. salzmannii).Eta zoru sakonagoko eremuetan, beste espezie batzuk jarriko dira, hala nola artea (Quercus ilex subsp. rotundifolia), erkametza (Quercus faginea), ahuntzadarra (Pistacea teribinthus), gartxua (Phillyrea angustifolia) eta abar.

Proiektu hori kudeatzeko, eragin trukea izango da hiru erakunderen artean, elkarrekin harremanetan baitaude aldebiko akordio adostu eta borondatezkoen bidez.Valderejoko Administrazio Batzarra da lursailaren jabea.Jabetzak berea izaten jarraituko du, baina haren zaintza Basoa fundazioari lagako dio, eta hark gauzatuko ditu zaintza eginkizunak (lanak diseinatu eta gauzatuko ditu).Baserria km0 erakunde finantzatzailea izango da, hau da, proiektua diseinatu eta gauzatzeak eragingo dituen kostu ekonomikoak finantzatuko ditu.

Datozen kanpainetan ere jarraitzeko asmoz sortu da proiektua.Baserria km0 kooperatiban eta BASOA fundazioan aurreikusi dugu aurrera egitea, bai Arabako lurretan bai Bizkaiko eta Gipuzkoako lurralde historikoetan, eta uste dugu proiektuak zentzu eta garrantzi handiagoa hartzen duela babesleen laguntza izanez gero.Zuen parte hartzeak egiten du benetan handi proiektua.

NIREA proiektu bat, zeinean denok lagun baitezakegu

Bai Basoa fundazioa bai Baserria Km0 Nirea lankidetza programaren barruan daude, zeinaren xedea baita landa ingurunearen eta itsasertzaren garapen jasangarrian laguntzea, eta horrek Euskadiren garapen ekonomiko eta sozialari egiten dion ekarpena aintzat hartzea.Horretarako, landako eta hiriko gizarteak berriz lotzea sustatzen du, bai eta enpresen, erakundeen eta euskal gizartearen erantzunkidetasuna ere.

“Arbol bat babestu” proiektua asmo horrekin sortu da eta, hori dela medio, “Nirea Proiektua” aintzatespena jaso du.

“Baserria km0 kooperatibak gonbit egiten dizue nahi duzuen guztioi proiektu honekin bat egitera eta landaketaren babesle izatera”, adierazi du Aldasorok. “Baserria km0 produktuak kontsumitzeari esker, baserriei laguntzen diezue, bai eta ekoizpen modu tradizionalari ere, eta horrek guztiak eragin positiboa dauka gure ingurunea orain ezagutzen dugun moduan mantentzean.Orain, gainera, edozein Baserria km0 produkturen 4 etiketa bidaltzen badituzue, landaketaren babesle ofizialak izango zarete, abian jarriko den baso berri horren babesle ofizialak.Norbanako zein familia moduan babes dezakezue, nahi duzuen bezala”.

Etiketak, datu pertsonalekin edo familia datuekin batera (xehetasunak 1. eranskinean, agiriaren bukaeran), posta arruntez bidal ditzakezue helbide honetara: 99 posta kutxa, 20740 Zestoa.Beste aukera bat ere badago: etiketei argazkiak atera eta, datu pertsonalekin edo familiaren datuekin batera, posta elektronikoz bidaltzea apadrinaunarbol@baserriakm0.com helbidera, edo WhatsApp bidez 605711844 zenbakira, 2019ko otsailaren 12a baino lehen.

Akordio honen xedea idazketarako material plastikoa emateko eta material horien kudeaketatik lortzen diren irabazien, jomugaren baldintzak ezartzen da, Eusakdiko mendietan bertako espezieetako zuhaitz berriak landatuz Basoa Fundazioren bitartez eta horrez gain dibulgazio lanak ere egingo ditu.

Basoa Fundazioak Besaide ingurunean mantentze lanak eta baso ingurumenaren hobetze lanak egingo ditu. Lan hauek behar bereziak dituzten edo egoera zaurgarrian dauden taldeek edo pertsonek egingo dituzte.

DSC 0151

Irakurri akordioa.

Suscribete a nuestro boletín
Termino eta baldintzak onartzen dut